Khám nghiệm hiện trường là bước điều tra ban đầu nhằm thu thập chứngcứ, đánh giá diễn biến tình hình, nhận định về đối tượng hoặc vụ việcđể định hướng cho công tác điều tra, phát hiện và thu thập dấu vết cógiá trị, giúp cho việc điều tra nhanh các vụ án hình sự… Công việctưởng chừng đơn giản nhưng đòi hỏi CBCS khám nghiệm hiện trường phảihết sức thận trọng, tỷ mỷ đến từng chi tiết, bởi chỉ một sơ suất nhỏ sẽphải trả giá rất đắt, thậm chí có thể làm quá trình điều tra phá án bếtắc hoặc lệch hướng…
![CBCS kiểm tra hóa chất giám định đường vân](http://www.anhp.vn/files/2010/11/20/nhung-nguoi-buoc-hien-truong-biet-noi-1.jpg) | CBCS kiểm tra hóa chất giám định đường vân |
Sau nhiều lần hẹn, chúng tôi được thượng tá Nguyễn Xuân Dũng, Phó trưởng phòng kỹ thuật hình sự - CATP Hải Phòng, người đang phụ trách công tác khám nghiệm hiện trường và từng có thâm niên hơn 25 năm trong lĩnh vực này, tiếp và trao đổi cởi mở. Quãng thời gian đó không phải là quá dài, song những trải nhiệm trong công tác đã giúp anh có cả một kho chuyện về những vụ án đã xảy ra trên địa bàn TP cảng thân yêu.
Để chúng tôi hiểu thêm về công việc đặc thù của các anh, thượng tá Dũng giải thích: Hiện trường là nơi vụ án xảy ra, song trên thực tế việc xác định chỗ nào là hiện trường vẫn là vấn đề khó khăn. Bọn tội phạm sau khi gây án sẽ tìm mọi cách tạo hiện trường giả, có thể gây án chỗ này nhưng lại tạo dấu vết chỗ khác để đánh lạc hướng cơ quan điều tra. Do vậy, mỗi khi nhận được nhiệm vụ, bất kể ngày hay đêm, CBCS trong Đội khám nghiệm hiện trường lại tức tốc lên đường. Đến nơi xảy ra vụ án, chúng tôi phải nhanh chóng vào cuộc, bởi chỉ cần chậm vài phút, có thể hiện trường sẽ bị xáo trộn, hoặc bị một ai đó vô tình phá hỏng các dấu vết. Nếu như các vụ án giết người xảy ra lâu ngày mới được phát hiện, thì công tác xác định hiện trường sẽ vô cùng khó khăn. Người khám nghiệm hiện trường có kinh nghiệm sẽ căn cứ vào sự phát triển của côn trùng trên tử thi hoặc sự phân hủy tử thi mà suy đoán ra thời gian xảy ra vụ án.
Nhiều trường hợp tội phạm tham gia vụ án tìm cách chứng minh khi vụ án xảy ra chúng không có mặt tại hiện trường, tức là bằng chứng ngoại phạm. Đối với các vụ việc phức tạp thì việc khám nghiệm hiện trường nhiều lúc phải làm lại để tìm ra các lý do xác đáng. Chính vì vậy, hiện trường một vụ án phải được bảo vệ từ khi phát hiện đến khi công tác khám nghiệm hiện trường được giải quyết...
Để có kết quả hiện trường tuyệt đối chính xác, đòi hỏi điều tra viên phải đến nơi xảy ra vụ việc càng sớm càng tốt. Bên cạnh sự cần cù, chịu khó, điều tra viên phải nắm vững nghiệp vụ, pháp luật, cần có sự phán đoán nhanh nhạy phụ thuộc vào từng tình huống; đồng thời giám định viên phải có kiến thức về tâm lý tội phạm để nhận định hành vi gây án. Điều tra viên khám nghiệm hiện trường luôn đặt ra câu hỏi trong đầu rằng vụ án này có đúng như hiện có hay không? Hay chỉ là một hiện trường ngụy tạo?
![](http://www.anhp.vn/files/2010/11/20/nhung-nguoi-buoc-hien-truong-biet-noi-2.jpg) Hiện trường vụ nổ ở Thủy Nguyên Trong thời gian qua, tình hình tội phạm trên địa bàn TP vẫn diễn biến phức tạp, xuất hiện nhiều loại tội phạm mới. Cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, tội phạm còn gia tăng với xu hướng sử dụng các công cụ, phương tiện và phương pháp phạm tội ngày càng tinh vi hơn. Do đó, công tác khám nghiệm hiện trường nói riêng và công tác điều tra hiện trường nói chung ngày càng đóng vai trò quan trọng trong điều tra phá án. Hiện trường chính là nơi lưu giữ nguồn chứng cứ vật chất quan trọng đối với bất kỳ một vụ việc mang tính hình sự.
Qua câu chuyện, chúng tôi mới biết và thực sự cảm phục về công việc mà các anh đã làm. Chỉ có 4 con người, nhưng bằng sự nỗ lực, đoàn kết, các giám định viên trong Đội khám nghiệm hiện trường đã góp phần giúp cơ quan điều tra phá thành công nhiều vụ án nghiêm trọng. Trong hơn 10 tháng năm 2010, Đội đã khám nghiệm hiện trường 151 vụ án, trong đó có 111 vụ chết người, 7 vụ án mạng nghiêm trọng và nhiều vụ trộm cắp tài sản, cháy nổ, tai nạn giao thông...
Trong số hàng chục vụ trọng án đã phá thành công, có thể nói kết quả khám nghiệm hiện trường vụ án giết người mới xảy ra tại huyện Tiên Lãng được cấp trên và đồng nghiệp đánh giá cao nhất. Ngày 25-9, sau khi nhận được thông báo của CA huyện Tiên Lãng về việc phát hiện xác anh Nguyễn Văn Thành, sinh 1973, ở dưới mương nước, vào 10h ngày 25-9, lãnh đạo Phòng chỉ đạo đội khám nghiệm hiện trường cử ngay tổ công tác cùng đồng nghiệp phối hợp với các đơn vị bạn vào cuộc.
Khi giám định viên xuống hiện trường thấy có dấu hiệu bất thường (nạn nhân mặc tới 4 chiếc quần nhưng vẫn hở hang) nên nhận định đây có thể là vụ án giết người cướp tài sản sau khi quan hệ tình ái. Qua điều tra lý lịch biết được Thành là người đồng tính nên từ chứng cứ thu thập tại hiện trường ban đầu đã giúp CA huyện Tiên Lãng nhận định đúng về diện đối tượng và tập trung rà soát các đối tượng gây ra vụ trọng án. Và kết quả là sau gần 72 giờ tập trung lực lượng triển khai các biện pháp điều tra truy xét, CA huyện Tiên Lãng đã làm rõ và tổ chức truy bắt gọn 2 thủ phạm là Đoàn Văn Thành, sinh 1992 và Phạm Văn Sơn, sinh 1992, cùng ở khu 5, thị trấn Tiên Lãng về hành vi cướp tài sản và giết người.
![](http://www.anhp.vn/files/2010/11/20/nhung-nguoi-buoc-hien-truong-biet-noi-3.jpg) Hiện trường vụ tai nạn làm 3 người chết Và chắc chắn không ít người ở Hải Phòng còn nhớ vụ án giết người xảy ra tại đường Thiên Lôi, quận Lê Chân vào chiều 2-5-2010, nạn nhân là ông Phạm Đề Kháng, 61 tuổi. Ông Kháng bị sát thủ bắn vào ngực chết ngay tại chỗ. Lúc đó, con trai ông Kháng là anh Thịnh đang xem ti vi dưới nhà, giật mình vì tiếng động lớn nên chạy lên tầng 2 thì nhìn thấy bóng kẻ sát nhân mặc áo trắng vượt qua ban công đu xuống đất để chạy trốn. Hiện trường xảy ra vụ án được điều tra viên nhận định có 1 vết xước từ tấm ô văng và khẩu súng dạng bút rơi dưới đất, cho thấy hung thủ có nhiều khả năng đột nhập từ mái nhà hàng xóm để vào sát hại nạn nhân.
Nhận định ban đầu, hung thủ là người quen, đã hiểu tường tận các đường đi và sinh hoạt của gia đình ông Kháng nên mới hành động nhanh gọn như thế. Từ những nhận định và dấu vết tại hiện trường, CA quận Lê Chân đã xác định được danh tính hung thủ là Nguyễn Tiến Công, sinh 1979, ở khu Chợ Hàng, phường Dư Hàng Kênh, hiện thuê trọ tại số nhà 5/213 Thiên Lôi (gần nhà ông Kháng), là đối tượng hình sự khét tiếng, chuyên đâm thuê chém mướn và nghiện ma túy...
Để có được sự thành công trên, lãnh đạo Phòng khoa học hình sự nhấn mạnh, trước hết là do công tác khám nghiệm hiện trường ngày càng được nâng cao về chất lượng, chủ động đáp ứng yêu cầu của các lực lượng nghiệp vụ và CA các quận, huyện trong giải quyết các vụ án và vụ việc. Qua nhiều vụ trọng án, công tác khám nghiệm hiện trường đã thể hiện vai trò quan trọng trong việc định hướng điều tra phá án cũng như khai thác triệt để những dấu vết, vật chứng tại hiện trường, xây dựng được căn cứ truy tìm thủ phạm; xác lập, củng cố đầy đủ những chứng cứ phục vụ cho việc điều tra, xử lý tội phạm. Đội Khám nghiệm hiện trường đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, góp phần đắc lực cho công tác điều tra, phá án, đem lại sự công bằng cho xã hội và bảo vệ cuộc sống bình yên của nhân dân.
HỒNG HẢI |